ข้อกำหนด ISO 18001:2554

4.2  นโยบายอาชีวอนามัยและความปลอดภัย

4.3  การวางแผน

       4.3.1  การชี้บ่งอันตรายและการประเมินความเสี่ยง

       4.3.2  กฎหมายและข้อกำหนดอื่นๆ

       4.3.3  วัตถุประสงค์และแผนงาน

4.4  การนำไปใช้และการปฏิบัติ

       4.4.1  ทรัพยากร บทบาท อำนาจหน้าที่ ความรับผิดชอบ

       4.4.2  ความสามารถ ฝึกอบรม จิตสำนึก

       4.4.3  การสื่อสาร การมีส่วนร่วม การให้คำปรึกษา

       4.4.4  เอกสาร

       4.4.5  การควบคุมเอกสาร

       4.4.6  การควบคุมการปฏิบัติงาน

       4.4.7  การเตรียมความพร้อมและการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน

4.5  การตรวจสอบและการแก้ไข

       4.5.1  การติดตามตรวจสอบและวัดผลการดำเนินการ

       4.5.2  การประเมินผลการปฏิบัติ

       4.5.3  การสอบสวนอุบัติการณ์ความไม่สอด การแก้และป้องกัน

       4.5.4  การจัดทำและเก็บบันทึก

       4.5.5  การตรวจประเมินภายใน

4.6  การทบทวนการจัดการ

       

ข้อกำหนดมาตรฐาน ISO 14001:2004

ข้อกำหนดของระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม

4.1  ข้อกำหนดทั่วไป

4.2  นโยบายสิ่งแวดล้อม

4.3  การวางแผน

       4.3.1 ลักษณะปัญหาสิ่งแวดล้อม

       4.3.2 กฎหมายและข้อกำหนดอื่นๆ

       4.3.3 วัตถุประสงค์ เป้าหมาย และแผนงาน

4.4  การดำเนินงาน และการปฏิบัติ

       4.4.1 ทรัพยาการ บทบาท ความรับผิดชอบ และอำนาจหน้าที่

       4.4.2 ความสามารถ การฝึกอบรม และจิตสำนึก

       4.4.3 การสื่อสาร

       4.4.4 การควบคุมเอกสาร

       4.4.5 การควบคุมการปฏิบัติงาน

       4.4.6 การเตรียมความพร้อมและการตอบสนองในกรณีฉุกเฉิน

4.5  การตรวจสอบ

       4.5.1 การเฝ้าระวัง และการตรวจวัด

       4.5.2 การประเมินความสอดคล้อง

       4.5.3 สิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด การดำเนินการแก้ไขและป้องกัน

       4.5.4 การควบคุมบันทึก

       4.5.5 การตรวจติดตามภายใน

4.6 การทบทวนของฝ่ายบริหาร

By : NooPum

การประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพสำหรับชุมชน

1. การชี้บ่งสารเคมีที่ต้องการประเมิน

   เป็นขั้นตอนแรกที่ต้องชี้บ่งหรือระบุให้ได้ว่าสารเคมีใด คือสารที่ต้องการจะประเมินว่าประชาชนที่สัมผัสนั้นมีความเสี่ยงที่จะได้รับอันตรายต่อสุขภาพหรือไม่ ถ้าไม่สามารถชี้บ่งได้ก็จะไม่สามารถประเมินความเสี่ยงได้ โดยทั่วไปการชี้บ่งว่าเป็นสารเคมีใดนั้นจะพิจารณาจากกระบวนการผลิต เช่น กิจการผลิตไฟฟ้า สารเคมีที่ฟุ้งในบรรยากาศ คือ NOx , SOx

   ในกรณีที่มีสารเคมีหลายชนิด แพร่กระจายในอากาศ น้ำ ดิน US.EPA แนะนำวิธีที่จะเลือกประเมินสารเคมี หลักการคือ เลือกสารเคมีที่มีความรุนแรงสูง มีการแพร่กระจายมาก มาเป็นเกณฑ์เลือก

   การประเมินการสัมผัสสารเคมีของประชาชน จะต้องพิจารณาทางเข้าสู่ร่างกายของสารเคมีว่า สารเคมีที่กำลังจะประเมินนี้ สามารถเข้าสู่ร่างกายทางใดได้บ้าง (ทางจมูก,ทางปาก,ทางผิวหนัง) เมื่อทราบแล้วก็ใช้สูตรการประเมินที่สัมพันธ์กับทางเข้าสู่ร่างกายนั้นๆ

**ยกตัวอย่างเช่น โรงงานได้ระบายแคดเมียมทางอากาศ และปล่อยมาทางน้ำเสียที่ระบายสู่แม่น้ำ เมื่อพิจารณาทางเข้าสู่ร่างกายแล้วพบว่า มี 3 ทาง คือ

1. ทางหายใจ โดยหายใจเอาแคดเมียมที่ปนเปื้อนในอากาศเข้าสู่ร่างกาย
2. ทางกิน  โดยกินอาหารที่ปนเปื้อนแคดเมียม เช่น ผัก (ปลูกในดินที่แคดเมียมปนเปื้อน) ปลา (อาศัยในแม่น้ำที่มีแคดเมียมปนเปื้อน) หรือน้ำดื่มที่มีแคดเมียมปนเปื้อน
3. ทางผิวหนัง  โดยการดูดซึมผ่านทางน้ำใช้ (อาบน้ำ) หรือดิน (ทำสวน ปลูกต้นไม้)

ดังนั้นเมื่อประเมินทางเข้าสู่ร่างกายได้เช่นนี้ ต้องใช้สูตรคำนวณปริมาณสารเคมีที่จะเข้าสู่ร่างกาย (เรียกปริมาณสารเคมีที่เข้าสู่ร่างกายว่า In take dose)  ทั้ง 3 ทาง

2. การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสารเคมีที่เข้าสู่ร่างกาย และตอบสนองของร่างกาย

ขั้นตอนนี้เป็นการพิจารณาว่าเมื่อร่างกายได้รับสารเคมีแล้ว (ในปริมาณต่างๆ) ร่างกายจะตอบสนองอะไรบ้าง เช่น ถ้าได้รับในปริมาณน้อยๆ ก็จะไม่มีการตอบสนองใดๆ แต่เมื่อมีปริมาณมากขึ้นเรื่อยๆ ร่างกายก็จะเริ่มปรากฎอาการต่างๆ จนในที่สุดก็ถึงขั้นเจ็บป่วยและเสียชีวิตได้ ตรงนี้จะทำให้สามารถกำหนดค่ามาตรฐานการสัมผัสสารเคมีนั้นๆได้

3. การประเมินการสัมผัส

ขั้นตอนนี้เป็นการประเมินแล้วว่าสารเคมีที่ประชาชนได้รับ (ทางหายใจ,ทางกิน,ทางผิวหนัง) จะมีปริมาณมากน้อยเพียงใด การประเมินนี้ต้องมีการใช้สูตรคำนวณซึ่งแยกเป็นสูตรการสัมผัส

**กรณีของการประเมินการสัมผัสสารเคมีีของคนทำงานในโรงงาน จะมีสูตรที่แตกต่างไปจาก กรณีของการประเมินการสัมผัสสารเคมีของประชาชนทั่วไป**

4. การอธิบายความเสี่ยง

เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการปะเมินความเสี่ยงต้่อสุขภาพของประชาชนที่สัมผัสสารเคมี เราต้องนำผลการคำนวณในขั้นตอนที่ 2 มาใช้ เพื่อสรุป/อธิบาย ว่าตกลงประชาชนมีความเสี่ยงต่อสุขภาพที่มาจากโรงงานหรือไม่

การอธิบายความเสี่ยงมี 2 ลักษณะ

1. ความเสี่ยงของสารเคมีที่เป็นสาเหตุของมะเร็ง
2. ความเสี่ยงของสารเคมีที่ไม่ก่อมะเร็ง

 

 By : NooPum

ปัจจัยกำหนดสุขภาพของ (สช.) และ (สผ.)

1. การเปลี่ยนแปลงสภาพการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ  ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรดิน ทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรประมง ทรัพยากรป่าไม้ ความหลากหลายทางชีวภาพ ทรัพยากรแร่ธาต ทรัพยากรธรรมชาติอื่นๆ และระบบนิเวศ
2. การผลิต ขนส่ง และการจัดเก็บวัตถุอันตราย  โดยจะต้องแจ้งประเภท ปริมาณ และวิธีการ ดำเนินการของวัตถุอันตรายทุกชนิด
3. การกำเนิดและการปล่อยของเสียและสิ่งคุกคามสุขภาพ  จากการก่อสร้าง กระบวนการผลิต และกระบวนการอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นขยะ กากของเสีย การของเสียอันตราย นำเสีย ขยะติดเชื้อ ความร้อน มลสารทางอากาศ ฝุ่น แสง เสียง กลิ่น การสั่นสะเทือน และกัมมัตภาพรังสี
4. การรับสัมผัสต่อมลพิษและสิ่งคุกคามสุขภาพ ไม่ว่าจะเป็นเส้นทางการรับสัมผัสเข้าสู่ร่างกาย เช่น โดยการหายใจ การรับประทาน การสัมผัสทางผิวหนัง เป็นต้น
5. การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบต่ออาชีพ  การจ้างงาน และสภาพการทำงานในท้องถิ่น ทั้งทางบวกและทางลบ เช่น ความเสี่ยงและอุบัติเหตุจากการทำงาน การเปลี่ยนแปลงในระบบนิเวศ 
6. การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบต่อความสัมพันธ์ของประชาชนและชุมชน  ทั้งความสัมพันธ์ภายในชุมชน และภายนอกชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการอพยพของประชาชนและแรงงาน จากการเพิ่ม/ลดพื้นที่สาธารณะของชุมชน
7. การเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ที่มีความสำคัญและมรดกทางศิลปวัฒนธรรม  เช่น ศาสนสถาน สถานที่ที่ประชาชนสักการะบูชา หรือสถานที่ประกอบพิธีกรรมของชุมท้องถิ่น พื้นที่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์
8. ผลกระทบที่เฉพาะเจาะจง  หรือมีความรุนแรงเป็นพิเศษต่อประชากรกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง โดยเฉพาะกลุ่มประชากรที่มีความเปราะบาง เช่น เด็ก ผู้พิการ ผู้สูงอายุ พ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว ชนกลุ่มน้อย ฯลฯ
9. ทรัพยากรและความพร้อมของภาคสาธารณสุข ทั้งในแง่ของการสร้างเสริม การป้องกัน การรักษา และการฟื้นฟูสุขภาพของประชาชน ที่อาจเกี่ยวเนื่องกับโครงการ/กิจกรรม รวมถึงความพร้อมของข้อมูงสถานะสุขภาพในพื้นที่ก่อนการดำเนินการ ขีดความสามารถการสำรวจโรค และการรับมือกับอุบัติภัยและภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้น

ที่มา : ชุดวิชา 59711  หน่วยที่ 9
โดย : จป.ปุ้ม

แนวทางการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการอุตสาหกรรม

1. ทรัพยากรด้านกายภาพ

1. คุณภาพอากาศ  ต้องกำหนดพื้นที่ศึกษา รวมทั้งชนิดและปริมาณขอสารมลพิษที่ปล่ิอยออกสู่บรรยากาศจากปล่องของโรงงาน ตลอดจนการกรอง หรือขนถ่ายสินค้า และวัตถุดิบ แสดงให้เห็นถึงลักษณะการกระจายตัว ปริมาณสารมลพิษ ทิศทาง แหล่งที่ตั้งของชุมชน ว่าจะได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใดโดยการการประเมินในเชิงปริมาณ เช่น การใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์
2. เสียง  ประเมินว่ากิจกรรมของการก่อสร้างและะดำเนินการจะมีผลให้ระดับเสียงในบริเวณพื้นที่โครงการ และชุมชนใกล้เคียงเพิ่มขึ้นหรือไม่ อย่างไร
3. กากของเสียและขยะมูลฝอย  ประเมินผลกระทบด้านกากของเสียและขยะมูลฝอย โดยใช้ข้อมูลชนิด ปริมาณ ลักษณะ หรือองค์ประกอบของกากของเสียหรือขยะมูลฝอยทุกประเภทจากโครงการ
4. ทรัพยากรน้ำ  ทำการประเมินทรัพยากรน้ำผิวดิน และน้ำใต้ดิน ทั้งระยะก่อสร้างและระยะดำเนินโครงการ
5. ทรัพยากรดิน  ประเมินผลจากการจัดทำระบบบำบัดน้ำเสียและการจัดการกากของเสียต่อคุณภาพดิน

 2. ทรัพยากรด้านชีวภาพ

ประเมินการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่จะมีผลกระทบต่อที่อยู่อาศัยและวงจรของสิ่งมีชีวิตภายในระบบนิเวศนั้นๆ โดยเฉพาะบริเวณที่มีผลต่อกลุ่มสัตว์ และพืชพรรณหายาก และมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ ตลอดจนประเมินผลกระทบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้อันเนื่องจากกิจกรรมโครงการ ต่อการสูญเสียหรือทำลายหรือเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศ

3. คุณค่าการใช้ประโยชน์ของมนุษย์

1. การใช้ที่ดิน  ประเมินผลกระทบของการมีโครงการ ที่อาจมีต่อการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของดิน การใช้ที่ดินในบริเวณใกล้เคียง
2. การคมนาคมขนส่ง ประเมินผลกระทบที่เกิดจากกิจกรรมการขนส่งของโครงการ ว่ามีผลต่อการเปลี่ยนแปลงปริมาณความหนาแน่นของการจราจรเดิมหรือไม่
3. การใช้น้ำ  ประเมินผลกระทบที่เกิดจากการใช้ของโครงการที่อาจส่งผลการเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านคุณภาพน้ำและปริมาณน้ำ
4. พลังงานและไฟฟ้า  ประเมินผลกระทบที่เกิดจากการใช้พลังงาน และไฟฟ้าของโครงการที่อาจส่งผลกระทบต่อสภาพการใช้พลังงานและไฟฟ้าของชุมชนรวม
5. การระบายน้ำและควบคุมน้ำท่วม  วิเคราะห์และประเมินผลกระทบจากโครงการทั้งในด้านการถมปรับพื้นที่โครงการ การระบายน้ำจากกระบวนกระผลิต ที่อาจส่งผลกระทบต่อการเกิดปัญหาน้ำท่วมขัง การอุดตัน ทางระบายน้ำเดิมของชุมชน
6. การเกษตร  ประเมินผลกระทบจากโครงการโดยเฉพาะมลพิษทางอากาศ และมลพิษทางน้ำที่จะส่งผลต่อพื้นที่ และกิจกรรมทางด้านการเกษตร

4. คุณค่าคุณภาพชีวิต

1. สังคมเศรษฐกิจ  ประเมินผลกระทบจากโครงการที่มีต่อการเปลี่ยนสภาพสังคม เศรษฐกิจของชุมชนในบริเวณพื้นที่ใกล้เคียง
2. สุนทรียภาพ  ประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากโครงการต่อแหล่งท่องเที่ยว สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ โบราณสถาน และโบราณวัตถุ
3. อาชีวอนามัยและความปลอดภัย  ประเมินผลกระทบด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยของคนงานในการทำงานจากลักษณของอันตรายในสถานที่ทำงาน และประเมินความเพียงพอของระบบการออกแบบทางวิศกรรมที่ช่วยลด และป้องกันแก้ไขอาชีวอนามัย

ที่มา : ชุดวิชา 59711 หน่วยที่ 8

หาทางให้ตัวเอง..

     ตอนนี้ใกล้สอบเข้ามาทุกทีแล้ว....27/10/55 ชี้ชะตาว่าเราจะเหมาะกับการเรียนหรือไม่ หรือตั้งใจทำงาน จป เพียงอย่างเดียว อ้อ..ตอนนี้ปุ้ม ป.โท เอกการจัดการสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม ที่ มสธ. ปี 1 เลือกเรียนที่นี่เพราะ เหมาะสำหรับคนทำงานอย่างปุ้ม เพราะที่อื่นไม่เปิดเรียน ซึ่งจากการสัมผัสมันก็ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด บางคนกำัลังจะตัดสินใจเรียนต่อ เรียนที่ มสธ. ก็เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับคนที่อยากมีความรู้ หรือเพื่อได้ใบประกาศเพิ่มอีก 1 ใบ ...ปุ้มยัง งงๆ กะตัวเองเหมือนกันว่า ชีวิตจะเดินทางไหนดี ...
   ทำงานด้านสิ่งแวดล้อม และ ความปลอดภัย มาก็นานอยากทำงานอย่างอื่น กะเค้าบ้าง บางทีก็เบื่อๆ
อยากทำในสิ่งที่ไม่เคยทำ หลายคนก็คงเป็นเหมือนกะเรา
   ซึ่ง คำว่า เบื่อ...อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ ทำให้ลาออกจากงาน เพื่อไปหาสิ่งที่ตื่นเต้น เร้าใจต่อไป
ตอนนี้ยังหาทางให้ตัวเองยังไม่เจอเลย แต่คาดว่า ปี 2556 คงมีอะไรที่เปลี่ยนไปจากเดิม..

.......**

ขั้นตอนการดำเนินการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

1. การกลั่นกรองโครงการ

เป็นกรบวนการเพื่อตัดสินใจว่า โครงการที่ต้องพัฒนานั้น จำเป็นต้องทำการศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมหรือไม่

• การใช้ดุลพินิจของผู้มีอำนาจตัดสินใจ
• การกำหนดรายชื่อโครงที่เข้าข่าย
• การกำหนดราื่ยชื่อโครงการที่ไม่เข้าข่าย
• การจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น

2.การกำหนดขอบเขต

เป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้เสียกับโครงการโดยตรงซึ่งได้แก่สาธารณชนหรือผู้ที่ถูกผลกระทบจากโครงการ

3.การจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

3.1 การจำแนกชนิดของผลกระทบ 4 กลุ่ม

• ทรัพยากรด้านกายภาพ เช่น ดิน น้ำ อากาศ ฯ
• ทรัพยากรด้านชีวภาพ เช่น สิ่งมีชีวิตที่อาศัยในอากาศ น้ำ ดิน ฯ
• คุณค่าการใช้ประโยชน์ของมนุษย์ ได้แก่ การนำทรัพยากรสิ่งแวดล้อมทางด้านกายภาพ ชีวภาพมาใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม  และเพิ่มมาตรฐานการดำรงชีวิตของมนุษย์ เช่น ไฟฟ้า น้ำใช้ ฯ
• คุณค่าคุณภาพชีวิต ได้แก่ ตัวแปรซึ่งแสดงถึงดุยภาพระหว่างทรัพยากรสิ่งแวดล้อม และคุณค่าการใช้ประโยชน์ของมนุษย์ ตลอดจนทรัพยากรด้าน ประวัติศาสตร์ โบราณคดี ฯ

3.2 การทำนายขนาดผลกระทบที่จะเกิดขึ้น

3.3 การประเมินผลกระทบ

3.4 การเสนอมาตรการป้องกันและลดผลกระทบและการติดตามตรวจสอบ

4.การติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

เพื่อเฝ้าดูว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นและได้ทำนายไว้อยู่ในระดับทีไ่ด้ทำนายไว้หรือไม่ มีการจัดการต่อผลกระทบด้านต่างๆ ตามมาตรการแก้ไขและลดผลกระทบอย่างมีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด

5. การประเมินผลการดำเนินงาน

เพื่อประเมินว่าโครงการเป็นไปตามที่คาดหวังที่ได้เสนอไว้ในรายงานการศึกษาความเหมาะสมและการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมของโครงการหรือไม่ เพื่อนำมาปรับปรุงมาตรการป้องกันแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ที่มา : ระบบ เครื่องมือและการจัดการความเสี่ยงสำหรับสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม (59711)  หน่วยที่ 8